Waardengedreven AI betekent ook eerlijk erkennen welke schade de hype rondom AI technologieën doet, in de wetenschap en in de maatschappij, zowel de afgelopen jaren als de komende jaren. Als we het concept van waardengedreven AI serieus willen nemen (en dat wil ik!), dan zullen we ook waardengedreven keuzes moeten durven maken om het ècht anders te doen. Wetenschappelijke benaderingen in AI die wel (financieel) profiteren van de hype maar niet de verantwoordelijkheid nemen te benoemen wat er fout gaat zijn m.i. niet echt waardengedreven maar een vorm van ‘whitewashing’ (er zijn inmiddels allerlei vormen en smaken waar men uit kan kiezen, zoals ‘greenwashing’, ‘ethics washing’, ‘responsibility washing’, ‘critical washing’, enzovoorts).

Nederlandse gezelligheid houdt op dit moment de deur nog steeds open voor Amerikaanse praktijken in Nederland. En vergis je niet, die zijn er al wel, getuige de politieke aanval op Nederlandse universiteiten door het huidige (demissionair) kabinet, de intieme financiële verwevenheid tussen bedrijven en universiteiten die de wetenschappelijk integriteit en onafhankelijkheid ondermijnen, en zelfs een push vanuit Universiteiten van Nederland en de vakbonden AOb FNV om AI technologieën maar gedachteloos, en zonder consent van medewerkers en studenten, te integreren in onze academische systemen, ondersteunende diensten, en onderwijs- en onderzoekspraktijken.

Ik ben niet gevraagd om in de Volkskrant mijn beleidspunten uiteen te zetten, maar ik adviseer wel allen die geïnteresseerd zijn in waardengedreven AI, kennis te nemen van de argumenten in onze positie paper:

📝 Guest, O., Suarez, M., Müller, B., van Meerkerk, E., Oude Groote Beverborg, A., de Haan, R., Reyes Elizondo, A., Blokpoel, M., Scharfenberg, N., Kleinherenbrink, A., Camerino, I., Woensdregt, M., Monett, D., Brown, J., Avraamidou, L., Alenda-Demoutiez, J., Hermans, F., & van Rooij, I. (2025). Against the Uncritical Adoption of ‘AI’ Technologies in Academia. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.17065099

Voor korte samenvattingen, zie o.a. dit Radboud Universiteit press release ‘AI op universiteiten is niet onvermijdelijk: verzet is mogelijk en noodzakelijk’ en ScienceGuide ‘AI schaadt wetenschappelijke integriteit en vergroot kansenongelijkheid, waarschuwen wetenschappers’.

Als je onze standpunten steunt, kun je ook onze open brief tekenen, hier: Open letter: Stop the Uncritical Adoption of AI Technologies in Academia 🖋️

Er zijn op dit moment al >1200 ondertekenaars, inclusief nationale and internationale experts in AI, computer science, cognitive science; experts in taalkunde, recht, onderwijskunde etc.; ondersteunende staf; en studenten.

Extra info

Dit is een herpublicatie van een post die ik eerder op LinkedIN plaatste n.a.v. dit Volkskrant artikel en deze post van prof. dr. Inge Molenaar.

Banner image from Freepik.